Motyw
Cierpienie i jego sens
Motyw pyta, skąd bierze się cierpienie, czy można je wytłumaczyć winą i jak człowiek może je przyjąć albo się mu sprzeciwić.
Jak użyć
Od problemu do argumentu.
Przydatny w tematach o cierpieniu niewinnych, sprawiedliwości Boga, sensie ofiary, rozpaczy i sposobach przetrwania straty.
Wybierz lekturę, nazwij konkretną scenę lub decyzję bohatera, a potem wyjaśnij, co ten przykład pokazuje w kontekście tematu.
Główne powiązanie · Podstawa
Dżuma
Dlaczego pasuje
Paneloux w pierwszym kazaniu przedstawia zarazę jako karę. Po śmierci syna sędziego Othona Rieux nie zgadza się na świat, w którym cierpią dzieci, a Paneloux w drugim kazaniu mówi o wierze, która musi przyjąć także takie cierpienie.
Scena lub szczegół do przywołania
- pierwsze kazanie Paneloux o zarazie jako karze cz. II
- śmierć syna sędziego Othona cz. IV
- drugie kazanie Paneloux cz. IV
Główne powiązanie · Podstawa
Księga Hioba
Dlaczego pasuje
Hiob przyjmuje pierwsze straty słowami „Dał Pan i zabrał Pan”, a później przeklina dzień swoich narodzin. Księga pokazuje cierpienie jako próbę, której człowiek nie potrafi w pełni wyjaśnić.
Scena lub szczegół do przywołania
- utrata majątku i dzieci, słowa „Dał Pan i zabrał Pan” Hi 1
- Hiob przeklina dzień swoich narodzin Hi 3
- Bóg odpowiada Hiobowi z wichru Hi 38
Lista CKE obejmuje fragmenty tej lektury. Sprawdź, czy wskazana scena była w omawianym fragmencie; jeśli nie, przywołuj ją jako znajomość całego utworu.
Główne powiązanie · Podstawa
Treny
Dlaczego pasuje
Po śmierci Urszuli poeta stwierdza, że filozofia nie chroni przed bólem, i pyta, czy cnota ma jeszcze wartość. Cierpienie prowadzi do kryzysu dawnych przekonań.
Scena lub szczegół do przywołania
- odrzucenie Mądrości, która miała uwalniać od smutku Tren IX
- „Fraszka cnota” — zwątpienie w sens pobożności i dobroci Tren XI
- matka radzi: „ludzkie przygody / Ludzkie noś” Tren XIX
Dodatkowe powiązanie · Podstawa
Dziady cz. III
Dlaczego pasuje
W Wielkiej Improwizacji Konrad mówi, że cierpi za miliony, i z tego cierpienia wyprowadza bunt przeciw Bogu. Cierpienie narodu staje się źródłem roszczenia jednostki.
Scena lub szczegół do przywołania
- „Nazywam się Milijon — bo za milijony / Kocham i cierpię katusze” scena II
- opowiadanie Sobolewskiego o kibitkach scena I
Dodatkowe powiązanie · Podstawa
Zbrodnia i kara
Dlaczego pasuje
Sonia znosi upokorzenie, by utrzymać rodzinę, i namawia Raskolnikowa do przyjęcia kary. Powieść łączy cierpienie z możliwością przemiany, która zaczyna się dopiero w epilogu.
Scena lub szczegół do przywołania
- Marmieładow opowiada o Soni cz. I, rozdz. 2
- Sonia czyta Raskolnikowowi o wskrzeszeniu Łazarza cz. IV, rozdz. 4
- Raskolnikow i Sonia na Syberii epilog
Porównanie
Zestaw do porównania
Każde zestawienie jest przypisane do tego zagadnienia. Pokazuje podobieństwo, różnicę i to, co porównanie wnosi do argumentu.
cierpienie bez winy
Dżuma i Księga Hioba
- Podobieństwo
- Paneloux w pierwszym kazaniu, podobnie jak przyjaciele Hioba, tłumaczy nieszczęście jako karę.
- Różnica
- W Księdze Hioba spór kończy się odpowiedzią Boga. W Dżumie Rieux odpowiada na cierpienie pracą lekarza, bez teologicznego wyjaśnienia.
- Do argumentu
- Pozwala porównać religijną i świecką odpowiedź na cierpienie niewinnych.
utrata dzieci i pytanie o sens
Księga Hioba i Treny
- Podobieństwo
- Hiob i podmiot Trenów tracą dzieci i pytają, czy Bóg jest sprawiedliwy.
- Różnica
- Hiob odzyskuje równowagę w spotkaniu z Bogiem, który przemawia z wichru. W Trenach pociechę przynosi sen o matce i rada, by znosić ludzki los.
- Do argumentu
- Zestawienie pokazuje dwa sposoby przyjęcia cierpienia: pokorę wobec tajemnicy i zgodę na ludzką kondycję.