Dodatkowe
Starożytność
Król Edyp
Tragedia o królu Teb, który nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę. Dramat analizuje nieuchronność losu, winę nieświadomą i granicę ludzkiej wiedzy o sobie samym.
Dodatkowe
Dodatkowe
Materiały pomocnicze do ustnej, kontekstów i argumentacji. To nie jest druga lista obowiązkowa.
To nie jest trzeci poziom obowiązkowy. Ta ścieżka zbiera zaplecze do ustnej, konteksty i dodatkowe powtórki poza głównym rdzeniem.
2
Ustna
2
Konteksty
35
Dodatkowe powtórki
Ustna
Dodatkowe
Wojna i Okupacja
Medaliony
Osiem reportaży literackich opartych na zeznaniach ofiar i świadków Holokaustu. Nałkowska pisze lapidarnie, bez komentarza — fakty mówią same za siebie. Motto: „Ludzie ludziom…
Konteksty
Dodatkowe
Starożytność
Horacy — wybrane utwory
Wybrane pieśni i ody Horacego wracają do motywów carpe diem, aurea mediocritas i non omnis moriar. Rzymski poeta łączy refleksję filozoficzną z kunsztowną, regularną formą i staje…
Dodatkowe
Romantyzm
Dziady cz. IV
Część IV to monodram Gustawa wygłoszony w noc dziadów w domu księdza. Bohater opowiada o nieszczęśliwej miłości i przeżywa kryzys egzystencjalny. Tekst stanowi pomost między…
Dodatkowe powtórki
Dodatkowe
Starożytność
Filozofia starożytna
Sokrates nauczał metodą pytań i odpowiedzi (majeutyka), Platon rozwinął teorię idei, Arystoteles stworzył podwaliny logiki i etyki. Filozofia grecka ukształtowała myśl europejską…
Dodatkowe
Starożytność
Przypowieści Ewangeliczne
Krótkie narracje dydaktyczne Jezusa: przypowieść o synu marnotrawnym, o miłosiernym Samarytaninie, o talentach. Gatunek wpłynął na literaturę moralistyczną przez całe…
Dodatkowe
Renesans
Fraszki
Zbiór krótkich utworów pisanych przez Kochanowskiego w Czarnolesie i na dworach królewskich. Autor sięga po anegdotę, refleksję i pointę, komentując życie dworskie, rodzinne i…
Dodatkowe
Barok
Sonety (Szarzyński)
Sonet IV i V — religijne liryki o kruchości człowieka wobec Boga i śmierci. Szarzyński łączy barokowy niepokój z mistyczną tęsknotą. Porzucił kalwinizm, by wróci do katolicyzmu —…
Dodatkowe
Barok
Wiersze (Morsztyn)
Morsztyn pisał wiersze erotyczne i dworskie, wzorowane na marinizmie włoskim — pełne konceptów, paradoksów i błyskotliwych pointy. Wiersz „Do trupa" zestawia zakochanego ze…
Dodatkowe
Oświecenie
Kandyd
Filozoficzna powiastka o naiwnym Kandydzie, który wierzy w optymizm Leibniza mimo kolejnych katastrof. Satyra na wojny, Inkwizycję i metafizykę kończy się słynnym: „trzeba…
Dodatkowe
Oświecenie
Monachomachia
Heroikomiczny poemat o wojnie zakonników toczących spór na pięści w klasztorze. Krasicki kpi z lenistwa, pijaństwa i ignorancji duchownych — tekst był skandalem towarzyskim, bo…
Dodatkowe
Oświecenie
Powrót posła
Komedia polityczna wystawiona w trakcie obrad Sejmu Czteroletniego. Poseł Walery wraca do domu i walczy o uchwalenie Konstytucji wobec oporu konserwatywnej szlachty. Jeden z…
Dodatkowe
Oświecenie
Żona modna
Satyra o małżeństwie ziemianina z kobietą naśladującą obce wzorce obyczajowe. Krasicki opisuje przebudowę dworu, wydatki i zmianę stylu życia gospodarza. Utwór komentuje modę,…
Dodatkowe
Romantyzm
Grób Agamemnona
Wiersz powstał po wizycie Słowackiego w Mykenach w 1836 r. Refleksja nad grobem wodza przechodzi w ocenę historii Polski i sporów szlacheckich. Utwór zestawia antyk z losem narodu…
Dodatkowe
Romantyzm
Hymn (Smutno mi, Boże...)
Wiersz napisany podczas podróży morskiej do Aleksandrii. Podmiot liryczny wyznaje Bogu tęsknotę za ojczyzną i żal, że nie wywalczy wolności. Utwór jest jednym z najbardziej…
Dodatkowe
Romantyzm
Król Olch
Ballada o ojcu pędzącym konno przez noc z chorym synem. Dziecko widzi Króla Olch, ojciec tłumaczy zjawisko racjonalnie. Utwór buduje napięcie między światem nadprzyrodzonym a…
Dodatkowe
Romantyzm
Opowieść wigilijna
Nowela o skąpcu Ebenezerze Scrooge'u, którego w noc Bożego Narodzenia odwiedzają trzy duchy. Bohater ogląda własną przeszłość, teraźniejszość i możliwą przyszłość. Dickens łączy…
Dodatkowe
Romantyzm
Pani Twardowska
Humorystyczna ballada o szlachcicu, który zawarł pakt z diabłem, a potem próbuje go przechytrzyć. Twardowski odracza wykonanie umowy, odsyłając Mefistofelesa do własnej żony.…
Dodatkowe
Romantyzm
Powrót taty
Ballada o kupcu wracającym do domu przez las i o dzieciach modlących się za jego ocalenie. Zbójcy odstępują od rabunku po słowach najmłodszego syna. Mickiewicz buduje opowieść o…
Dodatkowe
Romantyzm
Świtezianka
Ballada o strzelcu, który łamie przysięgę złożoną dziewczynie nad jeziorem Świteź. Bohaterka okazuje się istotą z innego porządku i karze niewierność chłopca. Utwór pokazuje…
Dodatkowe
Romantyzm
Świteź
Ballada o zatopionym mieście nad jeziorem Świteź. Mieszkańcy proszą Boga o ratunek przed najazdem i zostają przemienieni w wodne zioła. Mickiewicz łączy legendę ludową z motywem…
Dodatkowe
Pozytywizm
Kamizelka
Nowela o małżeństwie żyjącym w warszawskiej kamienicy. Narrator odczytuje historię choroby i wzajemnego okłamywania się małżonków z tytułowej kamizelki. Prus pokazuje, jak…
Dodatkowe
Pozytywizm
Katarynka
Nowela o mecenasie Tomaszu, który nie znosi ulicznej katarynki. Jego stosunek zmienia się, gdy widzi radość niewidomej dziewczynki słyszącej muzykę z podwórza. Prus zestawia…
Dodatkowe
Pozytywizm
Mendel Gdański
Nowela o starym introligatorze żydowskim mieszkającym w Warszawie. Mendel wierzy w porządek miasta, ale doświadcza przemocy tłumu i zagrożenia wnuka. Konopnicka pokazuje mechanizm…
Dodatkowe
Pozytywizm
Nad Niemnem
Powieść o środowisku szlacheckim i chłopskim nad Niemnem — miłość Justyny i Jana na tle konfliktu pokoleń i tradycji. Orzeszkowa propaguje hasła pracy organicznej: szanuj ziemię i…
Dodatkowe
Młoda Polska
Jądro ciemności
Marlow płynie w górę Konga, szukając agenta Kurtza, który stał się bóstwem dla tubylców. Nowela o kolonializmie, psychologicznym upadku człowieka i mroku w samym sercu cywilizacji…
Dodatkowe
Młoda Polska
Moralność pani Dulskiej
Dramat o mieszczańskiej rodzinie, którą rządzi Aniela Dulska. Konflikt wywołuje romans Zbyszka ze służącą Hanką i próba ukrycia skandalu. Zapolska pokazuje różnicę między…
Dodatkowe
Młoda Polska
Syzyfowe prace
Powieść pokazuje rusyfikację młodzieży po klęsce powstania styczniowego. Główny bohater Marcin Borowicz przechodzi drogę od szkolnego podporządkowania do świadomego buntu. Ważną…
Dodatkowe
XX-lecie międzywojenne
Granica
Powieść o Zenonie Ziembiewiczu — karierze i upadku prowincjonalnego polityka. Nałkowska stosuje technikę wielogłosu: każda postać ma rację, bo patrzy z innego miejsca. „Granica"…
Dodatkowe
Wojna i Okupacja
Kamienie na szaniec
Reportaż o harcerzach Szarych Szeregów — Rudym, Alku i Zośce — ich akcjach sabotażowych i śmierci. Napisany w konspiracji w 1943 r. jako dokument i pomnik pokolenia Kolumbów.
Dodatkowe
Wojna i Okupacja
Opowiadania Tadeusza Borowskiego
Hub zbiera najważniejsze opowiadania obozowe Borowskiego obecne w mapie. Najmocniej pracują tu „Proszę państwa do gazu” oraz „Ludzie, którzy szli”, pokazujące Auschwitz jako…
Dodatkowe
Współczesność
Artysta
Miniatura dramatyczna o zwierzętach tworzących cyrkowy numer na oczach dyrektora. Kogut i lis mówią o sztuce, ale decyzję podejmuje głód i układ sił. Mrożek pokazuje zależność…
Dodatkowe
Współczesność
Czesław Miłosz — wybrane wiersze
Karta obejmuje najczęściej przywoływane wiersze Miłosza obecne w szkolnym kanonie i powtórkach maturalnych. Poezja Miłosza łączy doświadczenie wojny, emigracji i refleksję…
Dodatkowe
Współczesność
Liryka współczesna
Trzej nobliści i ich poetyckie odpowiedzi na XX wiek. Herbert — etyczny sprzeciw wobec przemocy (Pan Cogito). Szymborska — ironia i zdziwienie wobec codzienności. Miłosz —…
Dodatkowe
Współczesność
Mały Książę
Powieść poetycka o spotkaniu pilota z chłopcem przybyłym z planety B-612. Bohater opowiada o róży, lisie i podróży przez kolejne planety. Książka porządkuje pytania o przyjaźń,…
Dodatkowe
Współczesność
Tadeusz Różewicz — wybrane wiersze
Karta porządkuje wybrane wiersze Różewicza, poety debiutującego po wojnie. Jego poezja odchodzi od ozdobności i pokazuje język po katastrofie, w świecie pozbawionym dawnych…
Dodatkowe
Współczesność
Traktat moralny
Poemat powstał tuż po drugiej wojnie światowej i reaguje na doświadczenie przemocy oraz ideologii. Miłosz prowadzi dyskusję o odpowiedzialności inteligenta, historii i języku…
Dodatkowe
Współczesność
Wisława Szymborska — wybrane wiersze
Karta porządkuje wybrane wiersze Szymborskiej obecne w szkolnych powtórkach. Poetka często wychodzi od drobnego szczegółu, ironii i codziennego zdziwienia, żeby dojść do pytań o…
Dodatkowe
Współczesność
Zbigniew Herbert — wybrane wiersze
Karta zbiera najważniejsze wiersze Herberta przydatne na maturze, zwłaszcza utwory z cyklu „Pan Cogito”. Poeta łączy język klasycyzujący z doświadczeniem wojny, totalitaryzmu i…