Motyw
Śmierć i przemijanie
Motyw przedstawia śmierć jako doświadczenie, które dotyczy każdego, i pyta, co zostaje po człowieku oraz jak żyć ze świadomością końca.
Jak użyć
Od problemu do argumentu.
Przydatny w tematach o przemijaniu, żałobie, równości wobec śmierci, marności ludzkich starań i postawach wobec umierania.
Wybierz lekturę, nazwij konkretną scenę lub decyzję bohatera, a potem wyjaśnij, co ten przykład pokazuje w kontekście tematu.
Główne powiązanie · Podstawa
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
Dlaczego pasuje
Polikarp prosi Boga, by mógł zobaczyć śmierć, a ta ukazuje mu się jako odrażająca postać z kosą. Personifikacja pozwala mówić o śmierci jako o sile, która dotyczy każdego.
Scena lub szczegół do przywołania
- Śmierć ukazuje się Polikarpowi w kościele: „Chuda, blada, żółte lice” początek dialogu
- zapowiedź Śmierci: „Ja z króla koronę semknę”
Lista CKE obejmuje fragmenty tej lektury. Sprawdź, czy wskazana scena była w omawianym fragmencie; jeśli nie, przywołuj ją jako znajomość całego utworu.
Główne powiązanie · Podstawa
Treny
Dlaczego pasuje
Poeta pyta, gdzie po śmierci jest jego córka, i nie znajduje pewnej odpowiedzi. Treny pokazują śmierć dziecka jako doświadczenie, które podważa dotychczasowy porządek świata.
Scena lub szczegół do przywołania
- pytania o to, dokąd odeszła Urszula Tren X
- matka z Urszulą na ręku zjawia się we śnie Tren XIX
Dodatkowe powiązanie · Rozszerzenie
Hamlet
Dlaczego pasuje
Na cmentarzu Hamlet ogląda czaszkę królewskiego błazna Yoryka i zastanawia się, czy Aleksander Wielki wygląda w ziemi tak samo. Śmierć zrównuje błazna i władcę.
Scena lub szczegół do przywołania
- grabarze i czaszka Yoryka akt V, sc. 1
- monolog „Być albo nie być” akt III, sc. 1
Porównanie
Zestaw do porównania
Każde zestawienie jest przypisane do tego zagadnienia. Pokazuje podobieństwo, różnicę i to, co porównanie wnosi do argumentu.
memento mori
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią i Hamlet
- Podobieństwo
- Oba utwory przypominają, że śmierć zrównuje ludzi niezależnie od ich pozycji.
- Różnica
- W Rozmowie mówi o tym personifikowana Śmierć. Hamlet dochodzi do tej myśli sam, gdy na cmentarzu ogląda czaszkę Yoryka i myśli o prochu Aleksandra Wielkiego.
- Do argumentu
- Pozwala pokazać trwałość motywu memento mori od średniowiecza do renesansu.
śmierć ogólna i śmierć bliskiej osoby
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią i Treny
- Podobieństwo
- W obu utworach człowiek staje wobec śmierci bezradny.
- Różnica
- Śmierć w Rozmowie dotyczy wszystkich stanów jednocześnie, a w Trenach ma imię konkretnego dziecka.
- Do argumentu
- Zestawienie pokazuje różnicę między przestrogą skierowaną do wspólnoty a osobistym doświadczeniem straty.