Treny
Jan Kochanowski, 1580
19 trenów napisanych po śmierci córki Urszuli (1579). Cykl przechodzi od bólu i buntu przez kryzys wiary aż po pogodzenie z losem. Uważa się go za pierwszą nowożytną europejską lirykę osobistą.
Pisanie
Do czego użyć tej lektury na maturze
Krótki zestaw motywów, kontekstów i zestawień. Bez streszczenia i bez gotowca.
Do czego użyć
- żałoba i kryzys wartościŚmierć Urszuli podważa wiarę poety w rozum i cnotę. Treny pozwalają pokazać, jak strata zmienia sposób patrzenia na świat.
- droga do pocieszeniaCykl kończy się snem, w którym matka poety przynosi pociechę i radę, by przyjąć ludzki los. To przykład przejścia od rozpaczy do uspokojenia.
Motywy
- Cierpienie i jego sens Po śmierci Urszuli poeta stwierdza, że filozofia nie chroni przed bólem, i pyta, czy cnota ma jeszcze wartość. Cierpienie prowadzi do kryzysu dawnych przekonań. odrzucenie Mądrości, która miała uwalniać od smutku (Tren IX) · „Fraszka cnota” — zwątpienie w sens pobożności i dobroci (Tren XI) · matka radzi: „ludzkie przygody / Ludzkie noś” (Tren XIX)
- Śmierć i przemijanie Poeta pyta, gdzie po śmierci jest jego córka, i nie znajduje pewnej odpowiedzi. Treny pokazują śmierć dziecka jako doświadczenie, które podważa dotychczasowy porządek świata. pytania o to, dokąd odeszła Urszula (Tren X) · matka z Urszulą na ręku zjawia się we śnie (Tren XIX)
Z czym zestawić
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią Oba utwory pokazują śmierć jako siłę, wobec której człowiek jest bezradny. Rozmowa Mistrza Polikarpa przedstawia śmierć jako personifikację, która zabiera przedstawicieli wszystkich stanów. Treny opisują śmierć jednego dziecka i przeżycia ojca.
- Księga Hioba Podmiot Trenów i Hiob tracą dzieci i pytają, czy w świecie działa sprawiedliwość. Treny szukają pociechy w rozmowie z matką we śnie, a Księga Hioba prowadzi do spotkania z Bogiem.
Uważaj: W teście historycznoliterackim wymagane są treny IX, X i XI, a cały cykl obowiązuje w zakresie rozszerzonym. Przywołuj konkretny tren, nie ogólne „Treny”.