Cierpienia młodego Wertera
Johann Wolfgang Goethe, 1774
Powieść epistolarna z okresu burzy i naporu. Listy Wertera do Wilhelma pokazują niespełnione uczucie do Lotty, narastającą izolację i konflikt z barierami stanowymi. Popularność książki zapoczątkowała modę na naśladowanie bohatera, zwaną gorączką werterowską.
Pisanie
Do czego użyć tej lektury na maturze
Krótki zestaw motywów, kontekstów i zestawień. Bez streszczenia i bez gotowca.
Do czego użyć
- miłość podporządkowująca życieWerter czyni uczucie do Lotty miarą sensu życia. Pozwala to pokazać, jak idealizacja drugiej osoby prowadzi do utraty dystansu.
- społeczne źródła wyobcowaniaUpokorzenie Wertera w arystokratycznym salonie pokazuje, że o izolacji jednostki decydują także bariery stanowe.
- subiektywne spojrzenie bohateraListy do Wilhelma pokazują wydarzenia przez emocje Wertera. W argumentacji warto oddzielić jego przekonania od oceny całego utworu.
Motywy
- Miłość i idealizacja Podczas ostatniego spotkania lektura pieśni Osjana potęguje emocje Wertera i Lotty. Bohater przekracza granice relacji, której nie może ułożyć zgodnie ze swoim pragnieniem. ostatnie spotkanie z Lottą (Wydawca do czytelnika) · wspólna lektura pieśni Osjana (Wydawca do czytelnika)
- Społeczeństwo i awans Hrabia C. ceni Wertera, lecz obecność mieszczańskiego urzędnika na arystokratycznym przyjęciu budzi sprzeciw gości. Uznanie osobiste nie usuwa bariery pochodzenia. list z 15 marca 1772 roku (część druga) · wyproszenie z salonu hrabiego C. (część druga)
- Samotność i wyobcowanie Powieść składa się z listów Wertera do Wilhelma, a odpowiedzi adresata nie poznajemy. Bohater coraz bardziej oddala się od ludzi i ostatecznie odbiera sobie życie. listy do Wilhelma bez jego odpowiedzi (część pierwsza i druga) · ostatnie dni opisane przez wydawcę (Wydawca do czytelnika)
Najkrótszy kontekst
- Werteryzm i gorączka werterowska Gorączka werterowska to moda na naśladowanie Wertera, m.in. jego niebieskiego fraka, żółtej kamizelki i melancholijnej uczuciowości. Werteryzm nazywa natomiast postawę bohatera: skupienie na uczuciach, samotności i niezgodzie na świat. listy do Wilhelma (część pierwsza i druga) · narastający konflikt pragnień z rzeczywistością
Z czym zestawić
- Lalka Werter i Wokulski budują obraz ukochanej, który nie zgadza się z rzeczywistością. Werter przeżywa uczucie w listach i w finale odbiera sobie życie. Wokulski próbuje zbliżyć się do Izabeli przez majątek i pozycję w towarzystwie.
- Kordian Kordian w akcie I również doświadcza melancholii, zawodu miłosnego i braku celu. Kordian szuka później misji politycznej, a Werter pozostaje zamknięty w przeżyciu osobistym.
Uważaj: Nie traktuj listów Wertera jako bezstronnej oceny Lotty i Alberta. Nie przedstawiaj jego śmierci jako dowodu słuszności miłości. Powieść z 1774 roku należy do okresu burzy i naporu i zapowiada romantyzm.