Motyw
Samotność i wyobcowanie
Motyw pokazuje człowieka oddzielonego od innych: przez uczucie, którego nikt nie podziela, wiedzę, której nie może ujawnić, albo świat, którego reguł nie rozumie.
Jak użyć
Od problemu do argumentu.
Przydatny w tematach o samotności, niezrozumieniu, kryzysie tożsamości, buncie jednostki i relacji ze wspólnotą.
Wybierz lekturę, nazwij konkretną scenę lub decyzję bohatera, a potem wyjaśnij, co ten przykład pokazuje w kontekście tematu.
Główne powiązanie · Rozszerzenie
Hamlet
Dlaczego pasuje
Po śmierci ojca i szybkim ślubie matki Hamlet nie ufa nikomu na dworze. Udawane szaleństwo pozwala mu działać, ale oddziela go od Ofelii i dawnych przyjaciół.
Scena lub szczegół do przywołania
- pierwszy monolog po ślubie matki z Klaudiuszem akt I, sc. 2
- „Idź waćpanna do klasztoru” — odtrącenie Ofelii akt III, sc. 1
Dodatkowe powiązanie · Rozszerzenie
Cierpienia młodego Wertera
Dlaczego pasuje
Powieść składa się z listów Wertera do Wilhelma, a odpowiedzi adresata nie poznajemy. Bohater coraz bardziej oddala się od ludzi i ostatecznie odbiera sobie życie.
Scena lub szczegół do przywołania
- listy do Wilhelma bez jego odpowiedzi część pierwsza i druga
- ostatnie dni opisane przez wydawcę Wydawca do czytelnika
Dodatkowe powiązanie · Podstawa
Lalka
Dlaczego pasuje
Wokulski nie należy w pełni ani do świata kupców, ani do arystokracji. Rzecki od dwudziestu pięciu lat mieszka sam w pokoiku przy sklepie i zapisuje wspomnienia w pamiętniku.
Scena lub szczegół do przywołania
- nocna wędrówka Wokulskiego po Powiślu t. I, rozdz. VIII „Medytacje”
- Rzecki i jego pokoik przy sklepie t. I, rozdz. II
Dodatkowe powiązanie · Rozszerzenie
Proces
Dlaczego pasuje
Józef K. nie zna zarzutu ani reguł sądu, a rozmowy z adwokatem, malarzem i kupcem nie dają mu żadnej pewności. Zostaje sam wobec instytucji, której nie rozumie.
Scena lub szczegół do przywołania
- przypowieść „Przed prawem” opowiedziana przez księdza rozdz. 9 „W katedrze”
- egzekucja: „Jak pies!” rozdz. 10 „Koniec”
Lista CKE obejmuje fragmenty tej lektury. Sprawdź, czy wskazana scena była w omawianym fragmencie; jeśli nie, przywołuj ją jako znajomość całego utworu.
Porównanie
Zestaw do porównania
Każde zestawienie jest przypisane do tego zagadnienia. Pokazuje podobieństwo, różnicę i to, co porównanie wnosi do argumentu.
samotność wyrażona w monologu
Hamlet i Cierpienia młodego Wertera
- Podobieństwo
- Samotność obu bohaterów wyraża się w monologu: w monologach Hamleta i w listach Wertera. Obaj rozważają śmierć z własnej ręki.
- Różnica
- Hamlet ma do wykonania zadanie zemsty i działa wśród intryg dworu. Werter zamyka się w przeżyciu nieszczęśliwej miłości.
- Do argumentu
- Pozwala pokazać, że samotność może wynikać z poczucia obowiązku albo z całkowitego skupienia na własnych uczuciach.