Motyw
Miłość i idealizacja
Motyw pokazuje, jak wyobrażenie o drugiej osobie zderza się z realnym doświadczeniem.
Jak użyć
Od problemu do argumentu.
Przydatny w tematach o złudzeniach, dojrzewaniu, samotności i konflikcie marzenia z rzeczywistością.
Wybierz lekturę, nazwij konkretną scenę lub decyzję bohatera, a potem wyjaśnij, co ten przykład pokazuje w kontekście tematu.
Główne powiązanie · Rozszerzenie
Cierpienia młodego Wertera
Dlaczego pasuje
Podczas ostatniego spotkania lektura pieśni Osjana potęguje emocje Wertera i Lotty. Bohater przekracza granice relacji, której nie może ułożyć zgodnie ze swoim pragnieniem.
Scena lub szczegół do przywołania
- ostatnie spotkanie z Lottą Wydawca do czytelnika
- wspólna lektura pieśni Osjana Wydawca do czytelnika
Główne powiązanie · Dodatkowe
Dziady cz. IV
Dlaczego pasuje
Historia Gustawa pokazuje miłość przeżywaną jako absolut, a zarazem zderzoną z odrzuceniem i utratą.
Scena lub szczegół do przywołania
- Gustaw opowiada Księdzu o utraconej ukochanej
- trzy godziny: miłości, rozpaczy i przestrogi
Główne powiązanie · Podstawa
Lalka
Dlaczego pasuje
Wokulski idealizuje Izabelę, a uczucie staje się źródłem rozczarowania i samotności.
Scena lub szczegół do przywołania
- Izabela rozmawia ze Starskim po angielsku w pociągu do Krakowa t. II, rozdz. XIV
- Wokulski wysiada z pociągu w Skierniewicach t. II, rozdz. XIV
Główne powiązanie · Rozszerzenie
Romeo i Julia
Dlaczego pasuje
Miłość Romea i Julii rozwija się wbrew waśni rodów, ale bohaterowie idealizują możliwość wspólnego życia bez jej społecznych konsekwencji.
Scena lub szczegół do przywołania
- spotkanie na balu Kapuletów akt I, sc. 5
- scena balkonowa akt II, sc. 2
- potajemny ślub w celi ojca Laurentego akt II, sc. 6
Porównanie
Zestaw do porównania
Każde zestawienie jest przypisane do tego zagadnienia. Pokazuje podobieństwo, różnicę i to, co porównanie wnosi do argumentu.
idealizacja ukochanej
Cierpienia młodego Wertera i Lalka
- Podobieństwo
- Werter i Wokulski budują obraz ukochanej, który nie zgadza się z rzeczywistością.
- Różnica
- Werter przeżywa uczucie w listach i w finale odbiera sobie życie. Wokulski próbuje zbliżyć się do Izabeli przez majątek i pozycję w towarzystwie.
- Do argumentu
- Pozwala pokazać, że idealizacja prowadzi do klęski zarówno w świecie uczuć, jak i w świecie interesów.