Ferdydurke
Witold Gombrowicz, 1937
Trzydziestolatek Józio zostaje cofnięty do szkolnej ławy przez profesora Pimkę. Gombrowicz analizuje mechanizmy upupin: jak Forma, Gęba i Pupa zniewala ludzi narzucając im sztuczne role społeczne.
Pisanie
Do czego użyć tej lektury na maturze
Krótki zestaw motywów, kontekstów i zestawień. Bez streszczenia i bez gotowca.
Do czego użyć
- presja formyFerdydurke pozwala pisać o tym, jak człowiek jest wpychany w role przez szkołę, rodzinę i społeczeństwo.
- niedojrzałość jako problemPowieść pokazuje, że dojrzałość bywa pozą, a próba ucieczki od formy tworzy kolejną formę.
Motywy
- Forma i dojrzałość Józio jest stale definiowany przez cudze spojrzenie, język i społeczne rytuały. Pimko zabiera Józia do szkoły i go „upupia” · lekcja polskiego: „Słowacki wielkim poetą był” · pojedynek na miny Syfona i Miętusa
- Tradycja i nowoczesność Powieść ośmiesza zarówno szkolny kult tradycji, jak i nowoczesne pozy Młodziaków. szkolna lekcja polskiego · nowoczesny dom Młodziaków
Najkrótszy kontekst
- Groteska i forma Groteska pozwala pokazać, że deformacja świata służy krytyce społecznych masek. pojedynek na miny Syfona i Miętusa · chaos w domu Młodziaków
Z czym zestawić
- Tango Józio i Artur buntują się przeciw formie narzucanej przez otoczenie. Józio próbuje uciec od formy i trafia w kolejne. Artur chce siłą przywrócić dawne zasady, a władzę w domu przejmuje Edek.
- Sklepy cynamonowe Oba teksty odchodzą od realizmu i deformują świat przedstawiony. Gombrowicz używa groteski do krytyki ról społecznych. Schulz przekształca wspomnienie miasta i ojca w mityczną wizję.
Lista CKE obejmuje fragmenty tej lektury. Sprawdź, czy wskazana scena była w omawianym fragmencie; jeśli nie, przywołuj ją jako znajomość całego utworu.
Uważaj: Nie streszczaj pojęcia formy hasłowo; pokaż, kto narzuca rolę i co z tego wynika.